Bronisław Banasik

Bronisław Banasik, znany pod pseudonimami „Stefan” i „Zrąb”, urodził się 2 sierpnia 1894 roku w Będzinie. Syn Mikołaja i Agnieszki z Maślaczyńskich, ukończył szkołę podstawną i handlową, a w 1915 roku został powołany do armii rosyjskiej, gdzie wziął udział w I wojnie światowej. W 1918 roku służył w 5. Dywizji Strzelców Polskich i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, zostając w styczniu 1920 roku pojmanym przez bolszewików. Po powrocie do Polski w 1922 roku, w 1921 roku zweryfikowano go w stopniu poruczika, a kolejno awansował na kapitana z 1938 roku.

W 1939 roku służył w Pułku Radiotelegraficznym w Warszawie. W trakcie kampanii wrześniowej 1939 roku, po rozbitku jednostki pod Janowem Lubelskim, przedostał się do Warszawy i w listopadzie 1939 roku wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej. Od 1940 do lipca 1942 roku pełnił w niej funkcje szefa wydziału uzbrojenia i zastępcy szefa wydziału organizacyjnego. Po rozseparowaniu NSZ od AK, objął stanowisko szefa wydziału organizacyjnego w KG NSZ-AK, a w szeregach AK (z nowym pseudonimem „Zrąb”) awansowany został do stopnia majora ze starszeństwem z 1 września 1942 roku. Wziął udział w powstaniu warszawskiego, po którym został pojmany przez Niemców i przebywał w obozie w Murnau.

Po powrocie do kraju w październiku 1945 roku, nawiązał kontakt z Narodowym Zjednoceniem Wojskowym, został zweryfikowany jako podpułkownik, a w lutym 1946 roku przyjął funkcję komendanta głównego NZB, jednocześnie otrzymując awans do pułkownika. Jednocześnie kierował wydziałem transportowym w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych. Został aresztowany 14 stycznia 1948 roku, brutalnie torturowany i 13 listopada 1948 roku skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na karę śmierci, później złagodzoną do dożywotniego więzienia. Po 26 latach więzienia, w 1957 roku został zwolniony na mocy łaski. Zasiedł w Przemkowie, a w 1969 roku po uzyskaniu zgody sądu powrócił do Warszawy. Zmarł 19 marca 1979 roku w Warszawie, pochowany na cmentarzu Bródnowskim.